ĐẨY MẠNH SỐ HÓA AN SINH XÃ HỘI: BƯỚC ĐỘT PHÁ TỪ NGHỊ ĐỊNH 320/2026/NĐ-CP

Chính sách mới của Chính phủ mở ra bước ngoặt trong chi trả trợ cấp, lương hưu và an sinh xã hội; bảo đảm minh bạch, đúng người, đúng thời điểm và kiến tạo nền hành chính số phục vụ Nhân dân.

Ngày 13/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử. Một trong những nội dung trọng tâm nhận được sự quan tâm lớn của toàn xã hội là cơ chế pháp lý toàn diện nhằm số hóa công tác chi trả an sinh xã hội qua Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID).

Minh bạch dòng tiền, hỗ trợ đến tận tay người thụ hưởng. Theo quy định tại Nghị định số 320/2026/NĐ-CP:

Khái niệm pháp lý rõ ràng: Lần đầu tiên, "  Tài khoản hưởng an sinh xã hội"  được luật hóa là thông tin định danh trên Ứng dụng định danh quốc gia, cho phép người dân tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động (Mobile Money) chính chủ để nhận các chế độ.

Chuyển khoản trực tiếp: Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội thực hiện chi trả các khoản hỗ trợ, hưu trí, trợ cấp an sinh xã hội từ ngân sách nhà nước qua hình thức chuyển khoản đến tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng số (trừ các trường hợp đặc thù chưa đăng ký hoặc chưa ủy quyền).

Một thông tin đáng chú ý là tại Nghị định số 320/2026/NĐ-CP là bổ sung nội dung mới liên quan đến Tài khoản hưởng an sinh xã hội vào hệ thống định danh điện tử, đó là: Lần đầu quy định về Tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia, đồng thời xác định hình thức chi trả hỗ trợ, lương hưu và các khoản an sinh xã hội qua tài khoản này.

Cụ thể, theo Điều 1 Nghị định 320/2026/NĐ-CP, Tài khoản hưởng an sinh xã hội được xác định là thông tin định danh trên VNeID, cho phép chủ thể danh tính điện tử tích hợp một tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản tiền liên quan đến chính sách an sinh xã hội. Các khoản có thể được tiếp nhận gồm: Tiền hỗ trợ, lương hưu, các khoản chi trả an sinh xã hội và những khoản kinh phí hợp pháp khác. Lưu ý, tài khoản này không phải một loại tài khoản ngân hàng độc lập, mà VNeID đóng vai trò là nền tảng định danh, nơi người dân có thể tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động của mình để phục vụ việc nhận tiền.

Đúng đối tượng, bảo đảm an toàn: Mỗi người dân chỉ được tích hợp một tài khoản chính chủ trùng khớp dữ liệu định danh, triệt tiêu nguy cơ thất thoát, chi sai đối tượng hay sự chậm trễ thường thấy ở phương thức chi trả truyền thống. Đồng thời, Chính phủ khuyến khích các tổ chức từ thiện, nguồn kinh phí xã hội hóa áp dụng phương thức này nhằm bảo đảm công khai, minh bạch.

Tiện ích cho Nhân dân, nền tảng cho Chính quyền điện tử. Việc đẩy mạnh thực hiện chi trả số hóa không chỉ dừng lại ở bài toán tài chính an sinh, mà còn mang lại lợi ích thiết thực nhiều mặt:

Tiết kiệm thời gian, chi phí: Người cao tuổi, đối tượng yếu thế, người thụ hưởng chính sách không còn phải di chuyển, xếp hàng nhận tiền mặt hay xuất trình nhiều lớp giấy tờ.

Đồng bộ hóa dữ liệu quốc gia: Các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm kết nối, chuẩn hóa dữ liệu đối tượng thụ hưởng và trợ giúp xã hội khẩn cấp với hệ thống định danh, giúp chính sách nhân văn của Nhà nước được triển khai kịp thời ngay khi phát sinh tình huống.

Không xuất trình giấy tờ giấy: Nghị định nhấn mạnh cơ quan, tổ chức không được yêu cầu cá nhân nộp, xuất trình bản chính hoặc bản sao các giấy tờ đã tích hợp trên VNeID, tạo thói quen giao dịch trực tuyến văn minh, hiệu quả.

Người dân cần chủ động làm gì? Để thuận lợi khi chính sách mới được triển khai, người dân nên:

Kiểm tra và cập nhật thông tin trên VNeID, bảo đảm thông tin cá nhân chính xác.

Chủ động tích hợp, sử dụng các giấy tờ, thông tin điện tử khi có nhu cầu.

Khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, ưu tiên sử dụng tài khoản định danh điện tử.

Người thuộc diện hưởng chính sách, trợ cấp, hưu trí, an sinh xã hội nên quan tâm đến việc tạo lập tài khoản hưởng an sinh xã hội để thuận tiện tiếp nhận các khoản chi trả.

Khi phát hiện thông tin trên VNeID thiếu hoặc sai, người dân có quyền kiến nghị, phản ánh để được cập nhật, điều chỉnh theo quy định.

Nghị định số 320/2026/NĐ-CP chính là đòn bẩy thể chế quan trọng, khẳng định tinh thần "’ Lấy người dân làm trung tâm phục vụ".  Tận dụng công nghệ để an sinh xã hội chạm tới từng người dân nhanh nhất, minh bạch nhất là tiền đề vững chắc để xây dựng thành công Chính quyền điện tử và xã hội số toàn diện.

 Hải Hưng - Trung tâm Phục vụ hành chính công